ایران رسماً وارد مرحله سالمندی جمعیتی شد
به گزارش نرخیتو، گزارشهای تازه منتشرشده از سوی نهادهای رسمی کشور نشان میدهد که ایران بهطور قطعی وارد مرحله جدید و حساسی از تحولات جمعیتی شده است؛ مرحلهای که از آن با عنوان «دوره سالمندی» یاد میشود. حسن حسینی، رئیس سازمان بهزیستی، با اعلام این موضوع تأکید کرد که ترکیب جمعیتی کشور در سالهای اخیر تغییرات چشمگیری داشته و سرعت افزایش جمعیت سالمندان نسبت به گذشته چند برابر شده است.
به گفته او، دادههای ثبتشده در مراکز آماری نشان میدهد که حدود ۱۲ درصد از جمعیت ایران را افراد بالای ۶۰ سال تشکیل میدهند. این رقم در مقایسه با دهههای گذشته که میانگین سالمندی در کشور کمتر از ۸ درصد بود، جهشی قابل توجه محسوب میشود. با این حال، ارزیابیهای انجامشده توسط وزارت بهداشت که بر پایه بررسیهای دقیقتری استوار است، وضعیت جدیتری را به تصویر میکشد.
مطابق اعلام وزارت بهداشت، ایران اکنون از مرز ۱۴ درصد سالمندی عبور کرده و در ردیف کشورهایی قرار گرفته که جمعیت سالمند آنها در حال تبدیل شدن به یکی از گروههای اصلی جامعه است. این تحول به معنای آن است که ایران نهتنها به وضعیت سالمندی نزدیک نشده، بلکه عملاً وارد این دوره شده و پیامدهای اجتماعی، اقتصادی و بهداشتی آن بهتدریج آشکار میشود.
کارشناسان جمعیتشناسی معتقدند کاهش نرخ باروری، تغییر سبک زندگی، کاهش تعداد فرزندان در خانوادهها و افزایش امید به زندگی از مهمترین عوامل موثر در روند شتابان سالمندی در ایران هستند. طی سالهای گذشته، نرخ زاد و ولد در کشور به پایینترین سطح چهار دهه اخیر رسیده و همین موضوع موجب شده ساختار سنی جمعیت به سمت میانسالی و سالمندی حرکت کند.
بر اساس برآوردهای رسمی، اگر روند فعلی ادامه پیدا کند، ایران تا سال ۱۴۳۰ در زمره کشورهایی قرار خواهد گرفت که از نظر جمعیتی «شدیداً سالمند» محسوب میشوند. در چنین شرایطی، بخش بزرگی از جمعیت نیازمند خدمات حمایتی، مراقبتی و درمانی ویژه خواهد بود و این موضوع، نظام سلامت، صندوقهای بازنشستگی و حتی بازار کار را با چالشهای جدی روبهرو میکند.
مسئولان سازمان بهزیستی هشدار دادهاند که مدیریت پیامدهای این تغییر بزرگ نیازمند برنامهریزی دقیق، سرمایهگذاری در زیرساختهای مراقبتی و اجرای سیاستهای کارآمد حمایتی است، در غیر این صورت کشور با بار سنگینی در حوزه رفاه اجتماعی و سلامت عمومی مواجه خواهد شد.