رویترز: نوبیتکس متعلق به خاندان خرازی است | پاسخ نوبیتکس به اتهامات

رویترز: نوبیتکس متعلق به خاندان خرازی است؛ پاسخ صرافی به اتهام دور زدن تحریم‌ها

به گزارش نرخیتو، خبرگزاری رویترز در گزارشی تحقیقی که روز جمعه ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ منتشر شد، به عملکرد صرافی رمزارز نوبیتکس، بزرگ‌ترین پلتفرم کریپتو در ایران پرداخته و مدعی شده است این صرافی که به یکی از ابزارهای کلیدی در دور زدن تحریم‌های بین‌المللی تبدیل شده، متعلق به فرزندان محمد باقر خرازی است. در پاسخ به این گزارش، نوبیتکس روز شنبه ۱۲ اردیبهشت اطلاعیه‌ای منتشر کرد و تمامی ادعاهای رویترز را خلاف واقع دانست.

این گزارش در شرایطی منتشر می‌شود که نوبیتکس در ماه‌های اخیر با چالش‌های متعددی از جمله هک گسترده توسط گروه «گنجشک درنده» و انتقادات داخلی و بین‌المللی روبرو بوده است.

ادعای اصلی رویترز: مالکیت نوبیتکس در دستان خاندان خرازی

بر اساس گزارش رویترز، صرافی نوبیتکس در سال ۲۰۱۸ توسط دو برادر به نام‌های علی و محمد خرازی تاسیس شده است؛ افرادی که به یکی از بانفوذترین خانواده‌های جمهوری اسلامی تعلق دارند، اما برای فعالیت‌های خود از نام خانوادگی جایگزین «آقامیر» استفاده کرده‌اند.

این خبرگزاری مدعی است که این پنهان‌کاری هویتی حتی در داخل شرکت نیز حفظ شده و بسیاری از همکاران نزدیک این دو برادر از ارتباط آنها با خانواده خرازی بی‌اطلاع بوده‌اند.

پیشینه خانوادگی بنیان‌گذاران نوبیتکس از منظر رویترز

رویترز در گزارش خود تاکید کرده که این دو برادر، نسل سوم خانواده خرازی هستند که در قلب حاکمیت ایران قرار دارند:

• آیت‌الله محسن خرازی (پدربزرگ): عضو پیشین مجلس خبرگان رهبری
• آیت‌الله باقر خرازی (پدر): دبیرکل «حزب‌الله ایران»
• صادق خرازی (عمو): سفیر سابق ایران در فرانسه
• کمال خرازی (عموی پدربزرگ): وزیر امور خارجه دوران خاتمی و مشاور عالی امور بین‌الملل

به ادعای رویترز، چنین پیشینه‌ای باعث شده افشای نقش این خانواده در راه‌اندازی و اداره یک صرافی رمزارزی، اهمیت سیاسی و امنیتی ویژه‌ای پیدا کند.

ادعای دور زدن تحریم‌ها از مسیر نوبیتکس

بر اساس تحقیقات رویترز، از زمان تاسیس نوبیتکس، این صرافی ده‌ها تا صدها میلیون دلار تراکنش مرتبط با گروه‌های تحت تحریم، از جمله بانک مرکزی ایران و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را پردازش کرده است.

آمار شرکت‌های تحلیل‌گر بلاک‌چین درباره نوبیتکس

برآوردهای شرکت‌های مختلف تحلیل بلاک‌چین از حجم تراکنش‌های مرتبط با نهادهای تحریم‌شده در نوبیتکس متفاوت است:

نکته قابل توجه این است که حتی بالاترین این برآوردها، تنها حدود ۳ درصد از کل ۱۱ میلیارد دلار تراکنش رمزارزی پردازش‌شده توسط نوبیتکس را تشکیل می‌دهد.

روش‌های ادعایی پنهان‌سازی تراکنش‌ها

به نوشته رویترز، نوبیتکس برای پنهان‌سازی ردپای تراکنش‌ها از روش‌های فنی مختلفی استفاده کرده است:

• تغییر مداوم آدرس کیف‌پول‌ها
• توصیه به کاربران برای تقسیم تراکنش‌ها بین چندین آدرس
• تعامل با پلتفرم‌های بین‌المللی مانند بایننس برای جابه‌جایی وجوه

این اقدامات به ادعای رویترز، ردیابی منشأ وجوه را برای نهادهای نظارتی دشوارتر کرده است.

نقش پررنگ نوبیتکس در بازار رمزارز ایران

طبق گزارش رویترز، نوبیتکس طی چند سال به‌سرعت رشد کرده و اکنون حدود ۷۰ درصد از بازار رمزارز ایران را در اختیار دارد. این صرافی مدعی داشتن بیش از ۱۱ میلیون کاربر است؛ رقمی که بیش از ۱۰ درصد جمعیت کشور را در بر می‌گیرد.

در شرایطی که تحریم‌ها دسترسی ایرانیان به سیستم مالی جهانی را محدود کرده و تورم و کاهش ارزش ریال فشار اقتصادی شدیدی ایجاد کرده، بسیاری از مردم برای حفظ ارزش دارایی‌های خود به رمزارزها روی آورده‌اند.

ماجرای هک نوبیتکس و افشاگری گروه گنجشک درنده

۲۸ خرداد، در حالی که جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و جمهوری اسلامی در جریان بود، گروه «گنجشک درنده» که به اسرائیل منسوب است، از هک صرافی نوبیتکس خبر داد. بر اساس گزارش‌های منتشر شده، در این هک ۹۰ تا ۱۰۰ میلیون دلار از دارایی مشتریان نابود شد.

پیش از حمله، برخی مشتریان این صرافی گزارش کرده بودند پیام‌هایی در پیام‌رسان‌هایی مانند تلگرام دریافت کردند که در آن، به آنها هشدار داده شده بود دارایی خود را از صرافی نوبیتکس خارج کنند.

طبق ادعای منابع، هکرها توانسته‌اند دارایی‌های شبکه وابسته به جمهوری اسلامی را از دارایی مشتریان عادی متمایز کنند؛ موضوعی که خود می‌تواند نشانه‌ای از وجود حساب‌های دولتی در این صرافی باشد.

ماجرای بابک زنجانی و افشای مسیرهای دور زدن تحریم

به گزارش رویترز، افشای نقش نوبیتکس در شبکه‌های دور زدن تحریم‌ها از طریق یک منبع غیرمنتظره نیز تقویت شد: بابک زنجانی، میلیاردر محکوم به فساد. انتشار اطلاعاتی از سوی او به تحلیل‌گران امکان داد تا شبکه‌ای از تراکنش‌های مرتبط با بانک مرکزی ایران را شناسایی کنند که بخشی از آن از طریق نوبیتکس انجام شده بود.

بر اساس این داده‌ها، صدها میلیون دلار از وجوه تحت تحریم از این مسیر عبور کرده است، هرچند میزان دقیق آن محل اختلاف میان شرکت‌های تحلیل داده است.

پاسخ رسمی نوبیتکس به گزارش رویترز

روز شنبه ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵، نوبیتکس با انتشار اطلاعیه‌ای رسمی به ادعاهای رویترز واکنش نشان داد و تمامی این ادعاها را خلاف واقع دانست. مهم‌ترین محورهای پاسخ نوبیتکس عبارتند از:

۱. رد ادعای پنهان‌سازی هویت بنیان‌گذاران

نوبیتکس اعلام کرده که برادران بنیان‌گذار هویت خود را تغییر نداده یا از هویت دیگری استفاده نکرده‌اند. به گفته این صرافی، آنها متعلق به خانواده «آقامیر محمدعلی» هستند و در زندگی روزمره خود از همین نام استفاده کرده‌اند.

۲. رد ادعای وابستگی حاکمیتی

در اطلاعیه نوبیتکس آمده است:

«نوبیتکس یک کسب‌وکار خصوصی و مستقل است. این شرکت هرگز بازوی دولت نبوده و هیچ‌گونه رابطه، توافق، قرارداد یا ارتباطی با نهادهای دولتی و حاکمیتی نداشته است.»

۳. اشاره به محدودیت‌های اعمال‌شده

نوبیتکس برای اثبات عدم وابستگی به نهادهای حاکمیتی، به محدودیت‌های اعمال‌شده بر فعالیت‌های خود اشاره کرده است:

• محدودیت‌های جدی در ورودی ریالی
• بسته شدن درگاه بانکی برای بیش از یک سال و نیم
• فیلتر شدن دامنه اینترنتی نوبیتکس در سال اول فعالیت

۴. تاکید بر ماهیت خرد تراکنش‌ها

نوبیتکس به تحلیلی در موسسه TRM در سال ۲۰۲۵ اشاره کرده است که بر اساس آن بیش از ۹۹ درصد تراکنش‌های نوبیتکس مرتبط با سرمایه‌گذاری کاربران خرد بوده است.

۵. سازوکارهای امنیتی چندلایه

در پاسخ به ادعاهای مربوط به تسهیل دور زدن تحریم، نوبیتکس اعلام کرده است:

«نوبیتکس استفاده غیرقانونی از خدمات خود را خط قرمز می‌داند و برای کاهش ریسک سوءاستفاده، سازوکارهای چندلایه‌ای از جمله احراز هویت کاربران، پایش تراکنش‌ها، کنترل‌های امنیتی و فرایندهای داخلی مدیریت ریسک را به‌کار می‌گیرد.»

۶. حفاظت از دارایی کاربران

نوبیتکس همچنین تاکید کرده است:

«دارایی کاربران در زیرساخت نوبیتکس تحت محافظت قرار دارد و نگرانی‌ای از منظر نگهداشت، امنیت یا مسدودسازی، تا زمانی که دارایی‌ها در نوبیتکس نگهداری می‌شود، وجود ندارد.»

آیا گزارش رویترز پیشنهاد تحریم نوبیتکس است؟

تحلیل‌گران معتقدند روند تنظیم گزارش رویترز و تاکید مکرر آن بر این نکته که «چرا نوبیتکس از مجازات‌هایی که برای دیگر بازیگران بزرگ اقتصادی جمهوری اسلامی اعمال شده، مصون مانده است»، به نوعی پیشنهاد تلویحی برای تحریم این صرافی محسوب می‌شود.

در همین رابطه، سناتور دموکرات الیزابت وارن نیز در نظر خود به رویترز ادعا کرده که ایران از دارایی دیجیتال برای دور زدن تحریم‌ها استفاده می‌کند.

از سوی دیگر، نوبیتکس در پاسخ به این رویکرد تاکید کرده است:

«ارزیابی درباره ماهیت و عملکرد هر کسب‌وکار باید بر پایه مستندات قابل راستی‌آزمایی، شواهد فنی و روش‌شناسی شفاف انجام شود؛ نه بر مبنای گمانه‌زنی، روایت‌سازی یا برداشت‌های غیرمستند رسانه‌ای.»

جمع‌بندی: نوبیتکس در میانه روایت‌های متضاد

گزارش تحقیقی رویترز و پاسخ رسمی نوبیتکس، دو روایت کاملاً متفاوت از یک صرافی رمزارز ارائه می‌دهند. در حالی که رویترز این پلتفرم را به‌عنوان زیرساختی برای دور زدن تحریم‌ها با وابستگی‌های سیاسی پنهان معرفی می‌کند، نوبیتکس بر خصوصی، مستقل و فناوری‌محور بودن خود اصرار دارد.

ترکیب پیشینه ادعایی سیاسی بنیان‌گذاران، رشد سریع در بازار داخلی، و نقش این صرافی در تراکنش‌های بین‌المللی، نوبیتکس را به یکی از بازیگران مهم و در عین حال بحث‌برانگیز اقتصاد ایران تبدیل کرده است. آنچه روشن است، آینده این صرافی به شدت به نتایج پیگیری‌های نهادهای نظارتی بین‌المللی و واکنش بازار داخلی به این افشاگری‌ها بستگی خواهد داشت.

پرسش‌های متداول (FAQ) درباره گزارش رویترز و نوبیتکس

۱. گزارش رویترز درباره نوبیتکس چه ادعایی دارد؟ رویترز ادعا کرده نوبیتکس متعلق به فرزندان خاندان خرازی است و در دور زدن تحریم‌های بین‌المللی نقش دارد.

۲. مالکان واقعی نوبیتکس چه کسانی هستند؟ بر اساس گزارش رویترز، نوبیتکس توسط دو برادر به نام‌های علی و محمد خرازی (با نام جایگزین آقامیر) در سال ۲۰۱۸ تاسیس شده است.

۳. واکنش نوبیتکس به گزارش رویترز چه بوده است؟ نوبیتکس در اطلاعیه‌ای رسمی، تمام ادعاهای رویترز درباره وابستگی حاکمیتی، پنهان‌سازی هویت و تسهیل فعالیت‌های غیرقانونی را رد کرده است.

۴. سهم نوبیتکس از بازار رمزارز ایران چقدر است؟ طبق گزارش رویترز، نوبیتکس حدود ۷۰ درصد از بازار رمزارز ایران را در اختیار دارد و بیش از ۱۱ میلیون کاربر دارد.

۵. هک نوبیتکس کی اتفاق افتاد و چه حجمی از دارایی‌ها نابود شد؟ هک نوبیتکس در ۲۸ خرداد توسط گروه «گنجشک درنده» منسوب به اسرائیل انجام شد و حدود ۹۰ تا ۱۰۰ میلیون دلار دارایی مشتریان نابود شد.

۶. آیا نوبیتکس تحریم شده است؟ خیر، تاکنون نوبیتکس و بنیان‌گذاران آن از سوی آمریکا یا متحدانش تحریم نشده‌اند، هرچند گزارش رویترز به‌نوعی تلویحاً پیشنهاد تحریم را مطرح کرده است.

۷. چه شرکت‌هایی تراکنش‌های نوبیتکس را تحلیل کرده‌اند؟ شرکت‌های Elliptic، Chainalysis و Crystal Intelligence هر کدام برآوردهای متفاوتی (بین ۲۲ تا ۳۶۶ میلیون دلار) از تراکنش‌های مرتبط با نهادهای تحریم‌شده در نوبیتکس ارائه کرده‌اند.

۸. آیا دارایی کاربران در نوبیتکس امن است؟ بر اساس اطلاعیه نوبیتکس، دارایی کاربران در زیرساخت این صرافی تحت محافظت قرار دارد. با این حال، با توجه به سابقه هک و گزارش‌های اخیر، توصیه می‌شود کاربران در مدیریت دارایی‌های خود احتیاط بیشتری به خرج دهند.