افزایش اخیر قیمت جهانی طلا تنها یک واکنش مقطعی به تحولات اقتصادی نیست؛ بلکه نشانهای از جابهجایی عمیق قدرت در زنجیره تولید این فلز گرانبهاست. دادههای سال ۲۰۲۵ نشان میدهد بخش عمده طلای جهان اکنون توسط گروهی محدود از کشورها استخراج میشود؛ تمرکزی که میتواند مسیر تجارت، ذخایر ارزی و حتی معادلات ژئواقتصادی را دستخوش تغییر کند.
کدام کشورها در سال ۲۰۲۵ بیشترین طلا را استخراج کرده اند؟
برآوردها حاکی از آن است که تولید جهانی طلا در سال ۲۰۲۵ حدود ۳۳۰۰ تن متریک بوده، اما نکته کلیدی، توزیع نامتوازن این حجم تولید است. تنها هفت کشور سهم غالب بازار استخراج را در اختیار دارند؛ موضوعی که جایگاه طلا را از یک کالای معدنی صرف، به ابزاری راهبردی در اقتصاد جهانی ارتقا داده است.
صدرنشینان تولید طلا در سال ۲۰۲۵
۱. چین: ۳۷۰ تن متریک
چین با فاصلهای معنادار در جایگاه نخست قرار دارد. تمرکز معادن در استانهایی مانند شاندونگ و هنان، همراه با سیاستهای سختگیرانه زیستمحیطی، باعث شده تعداد معادن کاهش اما بهرهوری افزایش یابد. تقاضای بالای داخلی در جواهرسازی، فناوری و ذخایر ارزی، موتور محرک تولید طلا در این کشور است.
۲. روسیه: ۳۱۰ تن متریک
روسیه با وجود فشار تحریمها، تولید خود را پایدار نگه داشته است. معادن سیبری ستون فقرات صنعت طلای این کشور محسوب میشوند و بخش عمده طلای استخراجی، به جای بازارهای غربی، به شبکه مالی داخلی یا کشورهای همسو هدایت میشود.
۳. استرالیا: ۳۰۰ تن متریک
دارنده بزرگترین ذخایر شناساییشده طلا در جهان. زیرساختهای پیشرفته، ثبات اقتصادی و سیاستهای جذاب سرمایهگذاری، استرالیا را به یکی از امنترین قطبهای تولید طلا تبدیل کرده است.
۴. کانادا: ۲۰۰ تن متریک
رشد تولید طلا در کانادا با محوریت صادرات دنبال میشود. قوانین شفاف و محیط مناسب برای سرمایهگذاران خارجی، این کشور را به مقصدی جذاب برای پروژههای اکتشافی جدید بدل کرده است.
۵. ایالات متحده آمریکا: ۱۷۰ تن متریک
بخش عمده طلای آمریکا از ایالت نوادا استخراج میشود. هرچند این کشور در پالایش و صادرات نقش مهمی دارد، اما سرعت سرمایهگذاری در اکتشافات جدید نسبت به رقبا کمتر است.
۶. قزاقستان: ۱۳۰ تن متریک
اصلاح قوانین معدنی و جذب سرمایه خارجی، قزاقستان را به بازیگری روبهرشد در بازار طلا تبدیل کرده است. طلای این کشور عمدتاً روانه بازارهای آسیایی و اروپایی میشود.
۷. مکزیک: ۱۲۰ تن متریک
اگرچه مکزیک سابقهای طولانی در استخراج طلا دارد، اما تغییر سیاستهای زیستمحیطی و معدنی، فضای سرمایهگذاری را پرنوسان کرده و وابستگی این صنعت به قیمت جهانی را افزایش داده است.
ذخایر جهانی و سمتوسوی تقاضا
برآورد میشود ذخایر قابل استخراج طلا تا پایان ۲۰۲۵ حدود ۶۴ هزار تن باشد که بیشترین سهم آن در استرالیا، روسیه، چین، آمریکا و آفریقای جنوبی متمرکز شده است. همزمان، تقاضای جهانی طلا به ۴۶۰۶ تن رسیده که بخش مهمی از آن به خرید بانکهای مرکزی اختصاص دارد؛ اقدامی برای مقابله با تورم و بیثباتی ارزی.
چالشهای پیشروی صنعت طلا
کاهش کشف ذخایر جدید، افزایش هزینه انرژی و سختگیریهای زیستمحیطی، استخراج طلا را پیچیدهتر و پرهزینهتر کرده است. در بسیاری از کشورها، پروژههای جدید یا به استخراج عمیقتر محدود شدهاند یا به بازگشایی معادن قدیمی متکی هستند؛ مسیری که آینده عرضه جهانی طلا را بیش از پیش به چند کشور خاص گره میزند.
جمعبندی
تمرکز تولید طلا در دستان معدودی از کشورها، تنها یک آمار معدنی نیست؛ بلکه سیگنالی از تغییر موازنه قدرت اقتصادی در جهان است. اگر این روند ادامه یابد، بازار جهانی طلا میتواند به یکی از تعیینکنندهترین ابزارهای راهبردی دولتها در سالهای آینده تبدیل شود.
