چرا یارانه باید ۴ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان باشد؟

کاهش بی‌سابقه قدرت خرید یارانه نقدی به یکی از چالش‌های مهم اقتصاد ایران تبدیل شده‌ است. جدیدترین تحلیل‌ها نشان می‌دهد اگر ارزش دلاری یا‌رانه نقدی معادل سال ۱۳۸۹ حفظ می‌شد، امروز هر ایرانی باید ماهانه حدود ۴ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان دریافت می‌کرد. اما چرا این رقم پرداخت نمی‌شود و اثر واقعی یار‌انه فعلی چقدر با انتظار مردم فاصله دارد؟ به گزارش پلتفرم طلا و ارزهای دیجیتال نرخیتو، تنها ۶ درصد از ارزش اولیه یارانه باقی مانده است.

در آغاز اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها (۱۳۸۹)، مبلغ ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومان ماهانه برای هر نفر، معادل تقریبی ۴۳ دلار بود و تاثیر مستقیمی روی معیشت خانوارها داشت. با جهش نرخ دلار – که اکنون به ۱۱۳ هزار تومان رسیده – این یا‌رانه ماهانه (۳۰۰ هزار تومان) تنها ۲/۶ دلار ارزش دارد. این یعنی قدرت خرید یارانه نقدی طی ۱۵ سال، بیش از ۹۴ درصد کاهش یافته است.

جدول تطبیقی ارزش یارانه نقدی

اگر دولت می‌خواست همان قدرت خرید سال ۱۳۸۹ را حفظ کند، باید امروز رقم ماهانه به مرز ۵ میلیون تومان می‌رسید. اما با ثابت ماندن مبلغ اسمی و تداوم جهش هزینه‌ها (خصوصاً کالاهای اساسی مثل برنج، گوشت، لبنیات)، بخش حمایتی این سیاست عملاً از دست رفته‌ است. گفتنی است:

• یارانه نقدی فعلی فقط ۶ درصد از ارزش روز اول خود را دارد.
• برای حفظ قدرت خرید باید به حدود ۴.۸ میلیون تومان در ماه افزایش یابد.
• ثبات مبلغ یارانه و افزایش تورم، کارایی حمایت اجتماعی را تا حد زیادی کاهش داده‌ است.
• افزایش محدود یارانه فقط در قالب طرح‌هایی نظیر کالابرگ الکترونیکی اتفاق افتاده‌ و عموم مردم همچنان منتظر بازنگری جدی‌اند.

جمع‌بندی: طرح هدفمندی یارانه‌ها با هدف حفظ معیشت اقشار ضعیف آغاز شد، اما چشم‌انداز فعلی اقتصاد کشور نشان می‌دهد که برای جبران این افت شدید ارزش و بازگشت کارکرد حمایتی واقعی، دولت باید به اصلاح ساختار و رقم یارانه‌ها فکر کند. بی‌تفاوتی به کاهش قدرت خرید یارانه می‌تواند پیامدهای اجتماعی و اقتصادی چشمگیری به‌دنبال داشته باشد.