دلار در شوک روانی؛ آیا بازار ارز آرام میگیرد؟
بازار ارز ایران پس از جهش نرخ دلار، دوباره در مرکز توجه قرار گرفت. به گزارش پلتفرم طلا و ارزهای دیجیتال نرخیتو، محمد خوشچهره، اقتصاددان و نماینده سابق مجلس با ارزیابی موج اخیر بازار اعلام کرد: افزایش اخیر قیمت دلار بیش از آنکه بازتاب واقعیتهای اقتصادی باشد، ریشهای روانی دارد. او معتقد است اگر جو روانی فروکش کند، دلار هم دوباره به نقطه تعادلی نزدیک خواهد شد.
ترکش مکانیسم ماشه یا سناریوی سیاسی؟
خوشچهره، با استناد به واکنش سریع بازار پس از فعال شدن “مکانیسم ماشه”، هشدار میدهد که این ابزار بیشتر جنبه فشار سیاسی دارد تا تهدید واقعی اقتصادی. به گفته او، “آنچه بازار را به التهاب انداخت، نه کمبود واقعی ارز که نگرانی ناشی از فشار دیپلماتیک و جو روانی است؛ با عادیشدن فضای سیاسی، هیجان بازار فروکش خواهد کرد.”
نقش بانک مرکزی و ذخایر ارزی
این اقتصاددان با اشاره به اقدامات اخیر بانک مرکزی، از عرضه هدفمند ارز و کنترل داراییهای دیجیتال توسط نهاد پولی کشور به عنوان دو اهرم بازدارنده گرانی یاد میکند. او عامل اطمینانبخش دیگر را حجم ذخایر طلای بانک مرکزی میداند که پشتوانه مهم برای کنترل رفتار هیجانی و حفظ ثبات بازار ارز است. خوشچهره معتقد است اجرای این سیاستها مانع تکرار شوک ارز و جهش تورمی خواهد شد.
آیا نرخ دلار به عقب بازمیگردد؟
از منظر تحلیلی، قیمت فعلی دلار که با شوک روانی روبرو شده، غیرمنطقی و موقتی است. خوشچهره میگوید: «پس از تخلیه جو روانی ناشی از مکانیسم ماشه، بازار به محدوده تعادل واقعی بازخواهد گشت. حتی اگر اصلاحات عمیقتری در اقتصاد صورت گیرد، احتمال افت بیشتر نرخ ارز کاملاً محتمل خواهد بود.»
دادههای کلیدی بازار در یک نگاه
| شاخص | پیش از شوک | بعد از شوک |
|---|---|---|
| نرخ دلار (تومان) | 1,088,000 | 1,121,400 |
| قیمت طلا (18 عیار) | 104,400,000 | 108,424,000 |
| ذخایر ارزی ایران * | در حد اطمینانبخش (به گفته مقامات) | |
*منبع: آمار رسمی و اظهارات بانک مرکزی
جمعبندی و دورنمای بازار
رای معاملهگران، آنچه باید جدی گرفت نه هیجان مقطعی و اخبار پر سر و صدا، بلکه رفتار و سیاستهای آتی بانک مرکزی است. کارشناسان توافق دارند که تا زمانی که ذخایر ارزی و سیاست کنترل رمزارزها در اولویت باقی بماند، ریسک سقوط یا جهش انفجاری دلار کمتر میشود و بازار ظرفیت بازگشت به آرامش را خواهد داشت. اما اصلاح ساختاری و اعتمادآفرینی مهمترین عامل ثبات ماندگار محسوب میشود.