عاملان اصلی افزایش قیمت ارز در ۱۴۰۴ چه کسانیاند؟ تحلیل شوک ارزی جدید
افزایش کمسابقه قیمت ارز در سال ۱۴۰۴ بار دیگر بازار و ذهن مردم را شوکه کرد. اما پشت پرده این جهش ارزی چیست و چه کسانی نقش کلیدی در این نوسان دارند؟ (به گزارش پلتفرم طلا و ارزهای دیجیتال نرخیتو)
در روزهای اخیر، محسن زنگنه (اقتصاددان و نماینده مجلس)در گفتگوی ویژه خبری اظهار داشت: یکی از اصلیترین دلایل افزایش قیمت ارز، بازنگرداندن ارز حاصل از صادرات توسط برخی صادرکنندگان است. وی تاکید کرد: «آندسته از فعالان اقتصادی که ارز حاصل از صادرات را به کشور بازنمیگردانند، فشار مضاعفی روی دولت و بازار وارد میکنند و همین عامل، زمینه بالا رفتن قیمت ارز را فراهم میسازد.»
چرایی بازنکرداندن ارز صادراتی
برخی فعالان اقتصادی، به دلایل مختلف – از مشکلات نقلوانتقال پول تا استفاده از سود دلاری در خارج کشور – ارز صادراتی را به چرخه اقتصادی برنمیگردانند. این موضوع باعث میشود منابع ارزی بانک مرکزی دچار کمبود شود و سیاستگذار ارزی نتواند نرخ بازار را مدیریت کند. طبق آمار رسمی، سالانه میلیاردها دلار ارز صادرات غیرنفتی کشور خارج از شبکه رسمی باقی میماند.
پیامدهای عملی برای اقتصاد ایران:
- افزایش تورم متاثر از رشد نرخ ارز
- گران شدن واردات کالاهای اساسی و مواد اولیه
- کاهش قدرت خرید جامعه و تشدید شکاف طبقاتی
- تضعیف ارزش ریال و انتظارات منفی در حوزه سرمایهگذاری
تحلیل کارشناسان:
کارشناسان معتقدند که شفافیت سیاستهای ارزی، تسهیل روند انتقال ارز و اصلاح قوانین مرتبط با تعهدات ارزی صادرکنندگان سه محور حیاتی برای مدیریت این بحران است. همچنین استفاده از سامانههای هوشمند ارزی و توجه به مکانیزمهای تشویقی و تنبیهی میتواند بازگشت ارز را افزایش دهد و ضربهگیر نوسانات آینده باشد.
در نتیجه تا زمانی که چالش بازنگرداندن ارز صادراتی حل نشود، بازار ارز ایران با مخاطره جدی کسری عرضه روبروست و هر شوک بیرونی، احتمال جهش دوباره قیمتها را تقویت میکند.
این خبر بازتابدهنده یکی از مهمترین نگرانیهای اقتصاد ایران است؛ دغدغهای که مستقیماً آینده معیشت خانوار و ریسک سرمایهگذاری را تحت تاثیر قرار میدهد.