آغاز بارورسازی ابرها در شمالغرب؛ افزایش بارش یا تردید؟
آغاز رسمی بارورسازی ابرها در شمالغرب ایران و خبر اولین پروازها برای اجرای این طرح، بار دیگر بحث درباره اثرگذاری و آینده مدیریت بحران آب را در کشور داغ کرده است. به گزارش پلتفرم طلا و ارزهای دیجیتال نرخیتو، وزارت نیرو این پروژه را با هدف افزایش بین ۵ تا ۱۵ درصدی بارشها در دورههای خاص در دستور کار قرار داده است.
در فاز اول، عملیات بارورسازی در استان آذربایجان شرقی با نصب ۱۴ ژنراتور و اجرای ۱۷ پرواز انجام شده است. این اقدامات با همکاری نزدیک دانشگاه تبریز و حضور کمیته تخصصی راهبری بارورسازی ابرها دنبال میشود. طبق اعلام رئیس سازمان توسعه و بهرهبرداری فناوریهای نوین آبهای جوی وزارت نیرو، تمرکز فعلی بر توسعه فناوری بومی، افزایش بهرهوری آبهای جوی و کاهش وابستگی به منابع آب سنتی است.
- مواد مورد استفاده در بارورسازی: یدید نقره، کلرید سدیم (نمک)، دیاکسید کربن جامد (یخ خشک) یا آب نمک به کمک هواپیما یا موشک به داخل ابرهای مستعد پاشیده میشود.
- هدف کلیدی: افزایش بارش در مناطق خشک و کاهش شدت خشکسالی – اما با اعتراف به اینکه روی تأمین قطعی آب شرب نباید حساب باز کرد.
دوگانه امید و تردید
اگرچه بارورسازی ابرها بهعنوان راهکاری برای مقابله با تنش آبی در کشورهای مختلف مطرح است، اما عدم قطعیت علمی و سهم محدودش در تأمین آب، همچنان محل بحث کارشناسان است. به گفته مسئولان وزارت نیرو، این پروژه باید استراتژی بلندمدت باشد نه واکنش مقطعی؛ ضمن آنکه تداوم، ارزیابی علمی و توسعه تکنولوژی بومی ضروری است.
در جلسه اخیر کمیته راهبری، بر استفاده از توان دانشگاهها، زیرساختهای هواشناسی از جمله رادار و ماهواره، بازتعریف ماموریتها، و پایش دورهای نتایج تأکید شد. همچنین استانداری آذربایجان شرقی و اتاق بازرگانی استان، حمایت خود را برای توسعه این فناوری ابراز کردند.
آینده پروژه در کل کشور
قرار است پس از شمالغرب، استانهایی با تنش آبی شدیدتر و نهایتاً کلانشهری مانند تهران در لیست اجرای بارورسازی قرار گیرند، البته صرفاً در صورت وجود شرایط جوی مناسب و شناسایی ابرهای مستعد.
جمعبندی: بارورسازی ابرها در ایران گامی نو برای تعامل علمی و فناورانه با بحران آب است، اما هنوز به راهحلی قطعی یا جایگزین منابع آب طبیعی بدل نشده است. پیگیری نتایج این پروژه ملی، نگاه واقعگرایانه و تکیه بر توسعه دانش داخلی، شرط موفقیت آن خواهد بود.