همه چیز درباره حمله هوایی افغانستان و پاکستان؛ جنگ جدیدی در راه است؟
در پی شنیده شدن صدای چند انفجار مهیب در شهر کابل، منابع محلی اعلام کردند که یکی از این انفجارها ناشی از حمله هوایی به خودرویی از نوع لندکروزر در چهارراه عبدالحق بوده است. این حمله حوالی ساعت ۱۰ شب پنجشنبه رخ داد و منجر به آتشسوزی کامل خودروی هدف شد. طبق گفتههای شاهدان، پهپادی ناشناس پس از انفجار برای مدتی در آسمان منطقه به گشتزنی پرداخت. این حادثه در حالی رخ داد که طی ماههای اخیر روابط اسلامآباد و کابل بار دیگر به مرحلهای بحرانی رسیده است.
شب گذشته، ذبیحالله مجاهد سخنگوی طالبان نیز وقوع انفجار را تأیید کرد و گفت:
صدای یک انفجار در کابل شنیده شده و تحقیقات در حال انجام است. تاکنون گزارشی از تلفات در دست نیست.
با این حال، شواهد محلی از دو انفجار پیاپی و تیراندازی شدید در منطقه هشتم شهر کابل حکایت دارد؛ منطقهای که چندین نهاد دولتی مهم و مناطق مسکونی در آن واقع شدهاند.
ترور یا عملیات هدفمند؟
چند رسانه پاکستانی گزارش دادند که در جریان این حمله، نور ولی محسود، امیر کل گروه «تحریک طالبان پاکستان» (TTP)، به همراه دو نفر از فرماندهان ارشدش کشته شدهاند. طبق گزارش روزنامه Pakistan Observer، این عملیات در قلب کابل انجام شد و هدف آن رهبران ارشد این گروه بود. با این حال، رسانههای افغانستانی روایت متفاوتی ارائه دادهاند. در پی انتشار این خبر، فایلی صوتی از سوی منبعی با نام «صدای هندوکش» منتشر شد که در آن نور ولی محسود زنده بودن خود را تأیید میکند و میگوید:
من در سرزمین خود در پشتونخوا هستم و در سلامت کامل بهسر میبرم. گزارشهای رسانهای دروغ است.
این تناقضها باعث شد تحلیلگران احتمال دهند که هدف عملیات، یا فردی دیگر بود یا هنوز جزئیات آن از سوی طرفین مخفی مانده است. با وجود این، منابع امنیتی پاکستان مدعیاند که در پی حملات پهپادی اخیر، چند عضو کلیدی تحریک طالبان پاکستان در کابل از بین رفتهاند.
حملات همزمان و فضای پرتنش کابل
در کنار این حادثه، منابع محلی از دو انفجار قدرتمند دیگر در شرق کابل خبر دادهاند که به دنبال آن، صدای تیراندازی و پرواز جنگندهها در آسمان شنیده شده است. رسانهی Republic World گزارش داد که این انفجارها موجب وحشت گسترده میان ساکنان شهر شدهاند. هرچند طالبان هنوز درباره ماهیت دقیق این حملات توضیح رسمی نداده است، اما برخی گزارشها احتمال عملیات هوایی هدفمند از سوی پاکستان را تقویت میکنند.
در ساعات بامداد جمعه، ارتش پاکستان طی بیانیهای رسمی در اطلاعیه روابط عمومی خود (ISPR) تأیید کرد که «عملیات ضدتروریستی شب گذشته در کابل توسط نیروهای پاکستانی انجام شده است». این نهاد وعده داد جزئیات بیشتر عملیات را در نشست خبری رسمی ارائه کند. این نخستین باری است که ارتش پاکستان بهطور علنی انجام حملهای در خاک افغانستان را بر عهده میگیرد؛ اقدامی که بیتردید پیامدهای سیاسی و امنیتی گستردهای در پی خواهد داشت.
پیشینه درگیریها و اتهامات متقابل
تنش میان دو کشور سابقهای طولانی دارد. در دسامبر ۲۰۲۴، دولت طالبان اعلام کرد که جنگندههای پاکستانی مناطقی در ولایت پکتیکا را بمباران کردهاند. ملهای که به کشته شدن ۴۶ غیرنظامی، عمدتاً زنان و کودکان انجامید. اسلامآباد در پاسخ مدعی شد که این عملیات علیه «مخفیگاه تروریستها» انجام شده است. چند ماه بعد نیز، کابل سفیر پاکستان را بهدلیل تکرار چنین حملاتی در ولایتهای پکتیکا و خوست احضار کرد.
در سال جاری میلادی نیز حملات متقابل شدت گرفته است. در اکتبر ۲۰۲۵، ۱۱ سرباز پاکستانی در ایالت خیبر پختونخوا در جریان حمله تحریک طالبان پاکستان کشته شدند. از آن زمان، ارتش پاکستان عملیاتهای هوایی و زمینی متعددی را در مناطق مرزی از جمله وزیرستان شمالی و تیراه انجام داده که دهها کشته بر جای گذاشتهاند.
واکنشهای منطقهای و پیامدهای دیپلماتیک
طالبان افغانستان این حملات را نقض آشکار حاکمیت ملی خود دانسته و از پاکستان خواسته است تا از اقدامات «تحریکآمیز» خود دست بردارد. در مقابل، پاکستان معتقد است که رهبران تحریک طالبان پاکستان از خاک افغانستان برای برنامهریزی و اجرای حملات علیه این کشور استفاده میکنند و اسلامآباد حق دارد از خود دفاع کند.
در سطح بینالمللی، هند اقدام پاکستان را محکوم کرده و آن را تلاشی برای انحراف افکار عمومی از بحرانهای داخلی خود دانسته است. ایالات متحده نیز از دو کشور خواست تا از تشدید تنشها خودداری کرده و از آسیب رساندن به غیرنظامیان پرهیز کنند. برخی منابع غربی ادعا کردهاند که واشنگتن در زمینه اطلاعاتی با ارتش پاکستان همکاری محدودی دارد.
چشمانداز مبهم روابط کابل و اسلامآباد
در حال حاضر، روابط دو کشور در پایینترین سطح خود از زمان بازگشت طالبان به قدرت قرار دارد. افزایش درگیریهای مرزی، حملات متقابل و اختلافنظر درباره گروههای شبهنظامی، مرز افغانستان و پاکستان را به یکی از نقاط داغ و پرتنش جنوب آسیا تبدیل کرده است. کارشناسان هشدار میدهند که اگر روند کنونی ادامه یابد، منطقه ممکن است شاهد درگیریهای گستردهتر یا حتی جنگ نیابتی جدیدی میان دو کشور همسایه باشد.