رویای خانهدار شدن مردم تمام شد؛ بانکها وامهای میلیاردی را به از ما بهتران میدهند!
در حالی که رؤیای خانهدار شدن برای بسیاری از مردم به کابوسی واقعی تبدیل شده، دولت و بانکها با تصمیمات خود این بحران را عمیقتر کردهاند. بر اساس آمارها، نرخ فقر مستأجران به حدود ۴۰ درصد رسیده و بیش از دو میلیون خانوار زیر بار هزینههای سنگین اجاره و خرید مسکن قرار گرفتهاند. با این حال، وزارت راه و شهرسازی در اقدامی جنجالی، پیشنهاد حذف ضمانت اجرایی «قانون جهش تولید مسکن» را مطرح کرد؛ قانونی که بانکها را ملزم میکرد ۲۰ درصد از تسهیلات خود را به بخش مسکن اختصاص دهند. این تصمیم که در نهایت ابطال شد، نشانهای از بیتوجهی به بحران عمیق مسکن است.
در سالهای گذشته، سهم تسهیلات خرید مسکن از ۷۰ درصد هزینه خانه به حدود ۱۵ درصد کاهش یافته است؛ در نتیجه، وامهای بانکی دیگر نقشی مؤثر در خانهدار شدن مردم ندارند. در همین حال، وزارت راه بدون ارائه طرحی کارآمد، تنها با وعدههای تکراری و سیاستهای اشتباه، مسیر ساختوساز ملی را کند کرده و پروژه نهضت ملی مسکن را در سطحی ناامیدکننده نگه داشته است.
در مقابل، بانکها بخش قابلتوجهی از منابع خود را صرف پرداخت وامهای کلان به مدیران، کارکنان و شرکتهای وابسته کردهاند. گزارش بانک مرکزی نشان میدهد تا پایان شهریور ۱۴۰۴، بیش از ۳۰۷ هزار میلیارد تومان تسهیلات به اشخاص مرتبط پرداخت شده و تنها در نیمه نخست سال، ۱۰۲ هزار میلیارد تومان دیگر به این رقم افزوده شده است. حتی کارمندان بانکها در سال گذشته ۹۱ هزار میلیارد تومان وام گرفتهاند، در حالی که کل تسهیلات بخش مسکن تنها ۴.۷ درصد از مجموع تسهیلات بانکی را شامل میشود.
کارشناسان هشدار میدهند که تداوم چنین سیاستهایی، نهتنها عدالت اقتصادی را از بین میبرد، بلکه آینده بازار مسکن را به بحرانی مزمن بدل میکند. در غیاب نظارت واقعی و تخصیص عادلانه منابع، خانهدار شدن برای اکثریت جامعه عملاً به رؤیایی دستنیافتنی تبدیل شده است.