نوسان کمسابقه دلار در هفته دوم دی؛ عقبنشینی دلار پس از تغییر رئیس بانک مرکزی
بازار ارز در دومین هفته دیماه صحنه رفتوبرگشتهای سریع و پرریسک بود؛ هفتهای که دلار آزاد ابتدا با موجی از انتظارات تورمی و ابهام سیاستی شتاب گرفت، رکورد تاریخی جدیدی را ثبت کرد و در ادامه، با تغییر ریاست بانک مرکزی و تعدیل انتظارات، وارد فاز اصلاح شد.
در این بازه زمانی، قیمت دلار آزاد از محدوده ۱۳۴ هزار تومان حرکت صعودی خود را آغاز کرد و در میانه هفته تا سطح بیسابقه ۱۴۴ هزار و ۶۰۰ تومان بالا رفت؛ دامنهای نزدیک به ۱۰ هزار تومان که این هفته را در زمره پرنوسانترین هفتههای ماههای اخیر قرار داد. با وجود این جهش، دلار در روزهای پایانی هفته بخش مهمی از رشد خود را پس داد و در کانالهای پایینتر تثبیت شد.
در بازارهای همسایه نیز تحرکات مشابهی مشاهده شد. دلار هرات در مقاطعی بازدهی بالاتری نسبت به بازار تهران ثبت کرد و درهم امارات نیز همراستا با روند کلی بازار، ابتدا صعودی و سپس اصلاحی شد؛ نشانهای از آنکه فشار انتظارات افزایشی در بازارهای مرزی پررنگتر از بازار نقدی داخل بوده است.
بررسی عملکرد هفتگی نشان میدهد دلار آزاد حدود ۳ درصد بازدهی داشته، در حالی که دلار هرات و درهم امارات رشد بیشتری را تجربه کردهاند. این اختلاف بازدهی، از نگاه تحلیلگران، حاصل نقش پررنگ معاملات پوششی، انتظارات تورمی و فعالیت معاملهگران حرفهای در بازارهای مرزی بوده است.
شروع هفته با جهش ناگهانی قیمتها همراه شد؛ جایی که دلار با گپ مثبت و شکست چند کانال قیمتی، سیگنال هشداردهندهای به سایر بازارها ارسال کرد. این صعود بیشتر ریشه در فضای روانی، نگرانیهای بودجهای و بلاتکلیفی سیاست ارزی داشت و کمتر متکی به تغییرات واقعی عرضه و تقاضا بود.
در ادامه و با رسیدن قیمتها به سطوح بسیار بالا، نشانههای تردید در بازار ظاهر شد. افزایش عرضه در اوج، شناسایی سود توسط معاملهگران بزرگ و کاهش تدریجی حجم معاملات، زمینه را برای عقبنشینی قیمتها فراهم کرد. این روند در روزهای بعد با شدت بیشتری دنبال شد.
نقطه عطف هفته، اعلام رسمی تغییر رئیس کل بانک مرکزی بود. با معرفی عبدالناصر همتی بهعنوان رئیس جدید بانک مرکزی، فضای بازار بهسرعت تغییر کرد و بخش قابلتوجهی از تقاضای سفتهبازانه از بازار خارج شد. معاملهگران این تغییر را نشانه بازگشت سیاستگذاری فعالتر و تلاش برای کنترل نوسانات تلقی کردند؛ برداشتی که خود را در افت چندکاناله قیمت دلار نشان داد.
همزمان، افزایش نرخ دلار در مرکز مبادله و نزدیکتر شدن آن به بازار آزاد، بهعنوان تغییر تاکتیک سیاستگذار ارزی ارزیابی شد. این اقدام، شکاف قیمتی میان بازار رسمی و آزاد را کاهش داد و انگیزههای آربیتراژی را محدودتر کرد.
در کنار تحولات مدیریتی، موضعگیریهای شفاف دولت درباره مقابله با ارز چندنرخی و رانت، نقش مهمی در تعدیل انتظارات داشت. پیام صریح سیاستگذار مبنی بر پایان ارز ارزان، باعث شد بازار از فاز هیجان فاصله بگیرد و محتاطتر عمل کند.
با این حال، تحلیلگران تأکید دارند که آرامش ایجادشده همچنان شکننده است. تورم بالا، نگرانیهای مربوط به بودجه سال آینده و نااطمینانیهای سیاستی، ریسکهایی هستند که میتوانند دوباره بازار ارز را تحتفشار قرار دهند. مسیر آینده دلار، بیش از هر چیز به عملکرد عملی تیم جدید بانک مرکزی و میزان موفقیت آن در مدیریت انتظارات بستگی دارد.
منبع: اقتصادنیوز