چرا دلار همچنان گران میشود و دولت هیچ کاری نمیکند؟
به گزارش نرخیتو، معاون پیشین ارزی بانک مرکزی با اشاره به تورم بالا، افزایش قیمت جهانی طلا و ناترازیهای داخلی میگوید رشد نرخ دلار در شرایط فعلی قابل پیشبینی است، اما همچنان میتوان با تصمیمهای جدی جلوی بدتر شدن اوضاع را گرفت.
در شرایطی که افزایش قیمت دلار به یکی از اصلیترین دغدغههای اقتصادی جامعه تبدیل شده، برخی کارشناسان معتقدند این روند ریشه در مجموعهای از عوامل داخلی و خارجی دارد. سیدکمال سیدعلی، معاون اسبق ارزی بانک مرکزی، در تحلیلی تازه تأکید میکند که نوسانات شدید بازار ارز را نمیتوان به یک عامل محدود کرد و برای مهار آن، اصلاحات ساختاری ضروری است.
به گفته او، جهش قیمت جهانی طلا یکی از متغیرهای بیرونی اثرگذار بر بازار ارز ایران است. بانک مرکزی بخشی از تأمین نقدینگی و مدیریت مالی خود را از طریق طلا انجام میدهد و افزایش بهای هر اونس طلا از محدودههای پیشین به سطوح بالاتر، فشار ارزی بیشتری ایجاد کرده است. این موضوع در کنار نیاز کشور به واردات و تسویههای مالی، به افزایش تقاضای ارز دامن میزند.
سیدعلی با اشاره به عوامل داخلی میگوید فاصله زیاد نرخ ارز نیمایی و بازار آزاد، انگیزه تقاضا را افزایش داده، در حالی که عرضه ارز به دلایل مختلف کاهش یافته است. از نگاه او، بخشی از فعالان اقتصادی برای تأمین نیازهای آینده و بخشی دیگر برای جبران کمبود نقدینگی وارد بازار ارز میشوند. همزمان، نزدیک شدن به پایان سال میلادی و تسویه حسابهای تجاری بینالمللی نیز فشار مضاعفی بر بازار وارد میکند.
این مقام پیشین بانک مرکزی تأکید میکند که در اقتصادی با تورم ۵۰ تا ۶۰ درصدی، رشد نرخ دلار پدیدهای غیرمنتظره نیست. به باور او، نمیتوان انتظار داشت قیمت همه کالاها افزایش یابد اما نرخ ارز ثابت بماند. با این حال، او معتقد است مدیریت شرایط همچنان ممکن است، مشروط بر آنکه سیاستگذار پولی و مالی دست به اقدام بزند.
سیدعلی از تعیین تکلیف بدهکاران بزرگ ارزی بهعنوان یکی از مهمترین راهکارها یاد میکند؛ بدهیهایی که سالهاست به دولت، بانک مرکزی و صندوق توسعه ملی بازنگشتهاند. همچنین بازگشت ارز حاصل از صادرات، کنترل اضافهبرداشت بانکها و اصلاح ناترازیها از دیگر اقداماتی است که میتواند به کاهش فشار تورمی کمک کند.
او در نهایت با رد سناریوی ابرتورم غیرقابل مهار میگوید اگرچه شرایط دشوار است، اما هنوز امکان کنترل بازار و جلوگیری از جهشهای شدیدتر وجود دارد؛ به شرط آنکه تصمیمگیریها نه با خوشبینی افراطی و نه با رهاسازی کامل اقتصاد همراه باشد.