درگذشت هوشنگ نهاوندی، رئیس پیشین دانشگاههای تهران و پهلوی
هوشنگ نهاوندی، سیاستمدار، استاد دانشگاه و از چهرههای نزدیک به دربار پهلوی، در سن ۹۳ سالگی درگذشت. او از جمله مدیران و دانشگاهیان پرنفوذ دوران پیش از انقلاب ۱۳۵۷ بود که پس از تغییر نظام سیاسی ایران، سالهای پایانی عمر خود را در اروپا گذراند.
نهاوندی دانشآموخته رشته حقوق از دانشگاه تهران بود و تحصیلات عالی خود را در دانشگاه دولتی پاریس ادامه داد و از آنجا مدرک دکترای اقتصاد دولتی دریافت کرد. او در طول دوران فعالیت خود سمتهای مهمی همچون وزیر آبادانی و مسکن، وزیر علوم، رئیس دانشگاه پهلوی شیراز و سپس رئیس دانشگاه تهران را بر عهده داشت.
پیش از انقلاب، نهاوندی مدتی به عنوان رئیس دفتر مخصوص شهبانو فرح پهلوی فعالیت میکرد و از چهرههای مورد اعتماد محمدرضا شاه پهلوی به شمار میرفت. با پیروزی انقلاب اسلامی، او ایران را ترک کرد و در بلژیک ساکن شد. نهاوندی در سالهای بعد در دانشگاههای فرانسه و بلژیک به تدریس در حوزه اقتصاد و علوم سیاسی پرداخت و چندین اثر علمی و تاریخی از خود بر جای گذاشت.
در گفتوگویی با بیبیسی فارسی، نهاوندی از سالهای ریاست خود بر دانشگاه تهران یاد کرده و گفته بود در آن دوران انتشار ترجمه کتاب «تاریخ عقاید اقتصادی کارل مارکس» از سوی انتشارات دانشگاه تهران انجام شد. به گفته او، «شاه شخصاً از انتشار این اثر ناراضی نبود و حتی آن را نشانه پویایی فضای فکری کشور میدانست.»
هوشنگ نهاوندی از نظر سیاسی با حسنعلی منصور، نخستوزیر وقت، رابطه نزدیکی داشت، اما ارتباط چندان گرمی با امیرعباس هویدا برقرار نکرد. او بعدها گفته بود که در سالهای پایانی حکومت پهلوی، گزارشهای ارائهشده به شاه درباره وضعیت اقتصادی کشور دقیق نبوده و خود تلاش کرده بود تا با کمک جمعی از اساتید دانشگاهی، تحلیل واقعیتری از وضعیت تورم و اقتصاد کشور را به اطلاع شاه برساند.
نهاوندی از مخالفان خروج شاه از ایران در دیماه ۱۳۵۷ بود. او معتقد بود که ترک کشور توسط شاه یکی از بزرگترین اشتباهات تاریخی بود و گفته بود:
تاریخ حق را به کسانی خواهد داد که تا آخرین لحظه از شاه خواستند ایران را ترک نکند.
او در سال ۱۳۹۰ کتابی با موضوع سقوط محمدرضا شاه و قدرتگیری آیتالله خمینی منتشر کرد. در این اثر، نهاوندی عملکرد شاه را نقد کرده و نوشته بود که وی در واپسین ماههای حکومتش «بزرگترین اشتباهات سیاسی زندگی خود را مرتکب شد». همچنین، او در بخشی از این کتاب مدعی شد که آیتالله خمینی در دوران مبارزه با حکومت پهلوی، از برخی دولتهای خارجی حمایت مالی دریافت کرده بود.
از دیگر آثار او میتوان به کتابهای «شاهعباس صفوی» و «تاریخ مختصر عقاید اقتصادی» اشاره کرد. دو فرزند او، فیروزه و افسانه نهاوندی، اکنون در بلژیک و ایالات متحده آمریکا در زمینههای علمی و دانشگاهی فعالیت دارند.
