جهش پنجبرابری قیمت برق در یک دهه اخیر
قیمت برق در ایران بار دیگر افزایش یافت و بر اساس اعلام جدید شرکت توانیر، از ابتدای مهرماه سال ۱۴۰۴، تعرفههای برق دستکم ۳۵ درصد بیشتر شده است. این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که طی ده سال گذشته، بهای برق در کشور حدود پنج برابر رشد داشته و فشار بیشتری بر خانوارها، بهویژه دهکهای کمدرآمد، وارد کرده است.
به گفته مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و برنامهریزی امور مشتریان توانیر، این افزایش تعرفهها در چارچوب سیاست اصلاح الگوی مصرف و کاهش یارانههای پنهان در بخش انرژی انجام میشود. طبق این طرح، مشترکانی که مصرف بالاتری نسبت به الگوی تعیینشده دارند، هزینه بیشتری پرداخت خواهند کرد. در مقابل، خانوارهایی که مصرف خود را مدیریت کنند، مشمول تعرفههای ترجیحی خواهند شد.
افزایش تازه تعرفه برق همزمان با حذف بیش از یک میلیون و چهارصد هزار نفر دیگر از فهرست دریافتکنندگان یارانه نقدی صورت گرفته است؛ اقدامی که نگرانیهای گستردهای درباره وضعیت معیشتی مردم، خصوصاً در مناطق گرمسیر و کمدرآمد، ایجاد کرده است. کارشناسان اقتصادی معتقدند این همزمانی میتواند منجر به فشار مضاعف بر خانوارهایی شود که بخش قابلتوجهی از درآمدشان صرف هزینههای انرژی میشود.
طبق برآوردها، در طول یک دهه گذشته قیمت برق در ایران نزدیک به ۵۰۰ درصد افزایش یافته است، در حالی که سطح درآمد بسیاری از خانوارها رشد متناسبی نداشته است. از سوی دیگر، صنایع نیز با چالش افزایش هزینههای تولید روبهرو شدهاند که ممکن است در آینده نزدیک منجر به رشد قیمت کالاها و خدمات شود.
مقامات وزارت نیرو با تأکید بر ضرورت اصلاح ساختار یارانهای انرژی، هدف از این اقدام را جلوگیری از اتلاف منابع و تشویق به مصرف بهینه اعلام کردهاند. با این حال، بسیاری از شهروندان معتقدند که تا زمانی که زیرساختهای لازم برای بهینهسازی مصرف و حمایت از اقشار ضعیف فراهم نشود، این سیاستها بیشتر به سنگینی بار اقتصادی مردم میافزاید تا به صرفهجویی واقعی در مصرف انرژی منجر شود.